Brainnet is onderdeel van PRO Unlimited. Klik hier voor meer informatie

Werken aan een veilige werkvloer na The Voice en Ajax

Werken aan een veilige werkvloer na The Voice en Ajax

Hoe zorg je voor een veilige werkomgeving? Zet je in op het volledig verbannen van seksueel grensoverschrijdend gedrag? Of is dat onmogelijk en kun je beter werken aan een cultuur waarin mensen zich durven uitspreken en elkaar durven aanspreken? Rens de Jong, BNR Werkverkenners, bespreekt deze vragen met:

Werken aan een veilige werkvloer na the Voice en Ajax

Door de nieuwberichten over grensoverschrijdend gedrag bij The Voice en Ajax hebben veel organisaties dit onderwerp (weer) hoog op de agenda staan. Directies vragen zich af of dit ook in hun organisatie voorkomt, hoe kom je hier achter en als er sprake is van grensoverschrijdend gedrag hoe ga je daar dan mee om?

Hoe creeër je een veilige werkomgeving?

De deskundigen adviseren om een open morele dialoog te voeren met de medewerkers. Maak het onderwerp bespreekbaar. Het is hierbij belangrijk dat je als leidinggevende duidelijk benoemt welk gedrag je niet tolereert. Ook het delen van ervaringen van medewerkers helpt. Benoem hierbij duidelijk wat grensoverschrijdend gedrag met het slachtoffer doet en wat het effect ervan is. Acteer op signalen en negeer deze niet. Spreek elkaar aan op grensoverschrijdend gedrag. Ook als er geen officiële melding wordt gedaan, kan grensoverschrijdend gedrag voorkomen in je organisatie.

Het effect van motivatie op grensoverschrijdend gedrag

Onderzoek onder zorgpersoneel, uitgevoerd door Carina Schott en Enrico van Roekel laat zien dat als mensen worden herinnert aan wat zij waarderen aan en belangrijk vinden in hun baan zij eerder geneigd zijn om melding te maken van grensoverschrijdend gedrag door patiënten. Hetzelfde onderzoek laat zien dat dit niet geldt voor grensoverschrijdend gedrag dat getoond wordt door collega’s. Mensen vinden het moeilijker om mensen aan te spreken op gedrag als deze zich in de zogenaamde ‘ingroup’ bevinden

De rol van de vertrouwenspersoon

Het is van groot belang dat er een vertrouwenspersoon is, bij wie medewerkers in vertrouwen grensoverschrijdend gedrag kunnen melden. Dit is echter niet voldoende. Er moet zoals eerder al aangegeven een dialoog gevoerd worden met de medewerkers. Mensen moeten zich bewust worden van welk gedrag niet acceptabel is en wat de gevolgen ervan zijn.

Op welke manier kun je gesprek starten?

Inge te Brake, voorzitter van de Landelijke Vereniging voor Vertrouwenspersonen geeft diverse voorbeelden om het gesprek te starten. Je kunt een artikel over het onderwerp uit de krant knippen en medewerkers vragen wat zij ervan vinden. Ook zijn er kwartetspellen in de handel, die aan de hand van vragen het onderwerp bespreekbaar maken, maar je kunt ook als je zelf iets opvalt in een overleg aangeven dat je je daar niet prettig bij voelt of een filmfragment waar goede vragen onder liggen, kijken met zijn allen en op basis daarvan het gesprek voeren. Dit zijn een aantal voorbeelden, maar er zijn vele mogelijkheden.

Hoe ga je om met de daders?

Deskundigen zijn het er over eens dat grensoverschrijdend gedrag niet helemaal te voorkomen is. Als de werkomgeving veilig is, geeft dit medewerkers echter wel de mogelijkheid om zich hierover uit te spreken, elkaar aan te spreken op grensoverschrijdend gedrag en daarmee een veilige omgeving voor zichzelf te creëren. Het werkt goed als de dader in het gesprek op zijn gedrag wordt aangesproken en geconfronteerd wordt met de gevolgen. De drempel om dit te doen kan hoog zijn. Het is je plicht als leidinggevende om deze drempel weg te nemen. Wordt de dader altijd ontslagen? De aard van het grensoverschrijdend gedrag is hierbij bepalend. Veel organisaties leggen de grens bij fysiek ongewenst contact. Het maken van een grensoverschrijdende opmerking hoeft niet direct tot ontslag te leiden. Dit zal per geval bepaald moeten worden.
Waar moet een organisatie zich op richten?
Probeer grensoverschrijdend gedrag te voorkomen en maak het onderwerp bespreekbaar. Zorg dat mensen zich gaan melden. Leer leidinggevenden om te kijken en geef ze een handelingsrepertoire. Hiervoor heb je de juiste leidinggevenden nodig.

Conclusie van deze actuele uitzending:

De wetenschap dat je (seksueel) grensoverschrijdend gedrag niet volledig kan uitbannen dat ontslaat je niet van de plicht om het wel te proberen. Daarnaast is het goed om in te zetten op een veilige werkomgeving waarin mensen durven aangeven wat ze niet prettig vinden en ook elkaar durven aanspreken op ongewenst gedrag. Draag als leidinggevende uit wat je niet tolereert. Hoe zorg je dat iedereen zich veilig voelt en dat iedereen samen zorg draagt voor die veilige werkvloer. Misschien niet heel verrassend, maar ga het gesprek aan en gebruik hierbij geen verbloemende termen. Benoem duidelijk met elkaar welk gedrag ongewenst is en wat het gedrag van de een met de ander doet. 

Werken aan een veilige werkvloer na The Voice en Ajax - 23 februari 2022
Beluister de uitzending