Brainnet is onderdeel van PRO Unlimited. Klik hier voor meer informatie

Wat doe jij voor je eigen ontwikkeling?

Wat doe jij voor je eigen ontwikkeling?

“Wat doe jij voor je eigen ontwikkeling?” vraagt Ilse Schrijver, onderzoeker en business coach. Voor de meeste werknemers zijn er tal van opleidingsbudgetten. Als zzp’er ben je zelf verantwoordelijk voor je ontwikkeling. Maar waar begin je? Ilse: “Er zijn echt heel veel mogelijkheden, ook voor mensen zonder tijd of geld.” 

“Een vakantie mag wat kosten want dat is leuk, een opleiding is duur. Maakt niet uit wat de prijs van die opleiding is, in de ogen van veel zelfstandigen is een opleiding gewoon heel duur.” zegt Ilse. Bovendien - zo is vaak de gedachte - kost het dubbel geld: want de tijd dat je in de schoolbanken zit, kun je niet facturen. Herkenbaar?

In de BNR Werverkenners van dinsdag 21 september gaat het over de vraag of zzp’ers voldoende investeren in zichzelf. Met organisatiepsycholoog Jessie Koen die onderzoek heeft gedaan naar proactief loopbaangedrag onder zzp’ers die geraakt zijn door corona, Sander Vastbinder van zzp servicedesk die weet waar zzp’ers tegenaan lopen en wat voor regelingen beschikbaar zijn en Nancy van den Heuvel, een zzp’er die er echt een punt van maakt om jezelf te investeren. Voorafgaand aan deze uitzending spreken we met Ilse Schrijver.

Grote stap 

Voor wie nooit echt geïnvesteerd heeft in zichzelf is het een enorme stap om je in te schrijven voor een cursus van een paar duizend euro. Ilse: “Zo’n beslissing neem je niet over één nacht ijs. Op een bepaald moment wilde ik meer les gaan geven. Ik ontdekte dat een basiskwalificatie examineren me daarbij kon helpen. Dat kostte zo’n zeshonderd euro. Een aardig bedrag, maar nog wel te overzien.” Ze vertelde erover in haar netwerk. “Binnen drie weken had ik de cursus veelvoudig terugverdiend. Een hele goede investering dus.”

Door die positieve ervaring besloot ze meteen ook een senior kwalificatie examinering te volgen. En onlangs heeft ze vijfduizend euro geïnvesteerd in een onderzoeksopleiding. “Een flink bedrag. Dat durfde ik aan omdat ik met kleinere bedragen had gezien dat het zich terugbetaalt.”

Voor opleidingen heeft ze een apart potje. “Net als een grote organisatie maak ook ik reserveringen. Voor deze opleiding heb ik over langere tijd geld apart gezet. Omdat ik het geserveerd had, voelde het niet als geld uitgeven. Het stond al klaar.”

Zelfstandigen versus werknemers

Volgens CBS-cijfers heeft bijna de helft van de zzp’ers die eigen kennis en kunde verkopen de afgelopen twee jaar een cursus gevolgd. Bij zelfstandigen die producten aanbieden is dat een stuk lager - ongeveer een kwart. 

Ter vergelijking: het percentage werknemers dat een opleiding gevolgd heeft in de afgelopen twee jaar is zo’n 55%. Eén kanttekening bij deze cijfers: het is onbekend wat voor cursussen dit zijn. Ilse: “Een eendaagse cursus? Een MBA? Een cursus Excel? Daar hebben we nog geen zicht op.”

Leren doe in de praktijk?

Naast een cursus, opleiding of training leer je natuurlijk ook veel tijdens het werk zelf. Ilse: “In organisaties wordt dat vaak gefaciliteerd door de werkgever. Je mag een dagje meelopen op een andere afdeling, een collega vervangen, een nieuwe stap maken. Zo groei je langzaam in nieuwe opdrachten en functies. Zelfstandigen missen veel van die leermogelijkheden: “Want waarom zou een opdrachtgever jou inhuren voor een opdracht waar je nog niet heel goed in bent?”

Toch zullen veel zzp’ers vinden dat ze veel leren. “Dat klopt ook. Ze leren veel over het ondernemen zelf. Maar als het gaat om de vaardigheden in hun vak blijven ze vaak in dezelfde sfeer: ze worden ingehuurd voor wat ze al kunnen, niet voor potentiele vaardigheden. Voor zelfstandigen is de kans daarom groter net een paar ontwikkelingen te missen. Omdat ze er geen ervaring in op kunnen doen, iets niet meekrijgen omdat ze niet in een organisatie zitten. Dan is je kennis al snel verouderd.”

Begin met kleine investeringen

Ilse raadt zelfstandigen daarom aan veel te praten met mensen in de organisaties waar je komt en met collega-zzp’ers. “Je kunt ook een intervisie groepje starten. Bij de branchevereniging online is ook heel veel informatie te vinden. Ga naar netwerkbijeenkomsten binnen je branche maar ook daarbuiten. Dat kost allemaal niet zo veel tijd of geld.”

Verder kun je ook beginnen met het kopen van een boek of een uurtje sparren met iemand. Ilse: “En als je geen werk hebt en weinig geld, dan zijn er ook gratis cursussen via ‘Nederland leert door’ of ‘Coursera’. De KvK biedt veel cursussen en trajecten aan. En ook vanuit gemeenten wordt er veel aangeboden. Zeker voor startende ondernemers is dit heel interessant. Voor een relatief klein bedrag is er veel aanbod.” 

Doelen

Bij het kiezen van een opleiding is het handig om eerst doelen te stellen. “Verkoop je kennis en kunde, dan wil je natuurlijk investeren in die kennis en kunde. Wil je groeien en mensen aannemen? Dan kan je beter investeren in ondernemersvaardigheden en marketing. Bedenk eerst wat je wil om vervolgens stappen te zetten. Wees ook niet bang om een verkeerde stap te zetten. “Elke stap levert kennis op die zorgt dat je je doel kan bijstellen en aanscherpen. Je ontdekt of je de lat hoger moet leggen of misschien toch iets lager.”

Vertel het

“Noem het marketing, noem het personal branding. Ontwikkeling is ook: kennis die je hebt opgedaan profileren. Om echt profijt te hebben van je cursussen moet je ook communiceren wat je kunt. Óók daarin kan je weer cursussen volgen. Als je niet vertelt wat je kunt gaat een klant je daar nooit op vinden.” Ze kan het niet onderbouwen met cijfers maar ze heeft het idee dat vooral vrouwen veel cursussen volgen om zich capabel te voelen. Vervolgens durven ze niet te zeggen dat ze de cursus hebben gevolgd. Want voor hun gevoel hadden ze het eigenlijk al moeten weten.

“Het simpelste wat je kan doen om te laten zien dat je investeert in je ontwikkeling is op LinkedIn je notificaties aanzetten. Geef aan dat je gaat starten of dat je een opleiding hebt afgerond – en iedereen in je netwerk ziet het zonder dat je het aan iemand verteld hebt.”

Meenemen in uurtarief?

“Idealiter wel. Als je dat dan vervolgens communiceert met (potentiele) opdrachtgevers, kan je je uurtarief steeds een beetje verhogen. Want: je kan steeds meer. En dat geeft weer ruimte voor het uitbreiden van je opleidingsbudget.”

Tijd en geld

Hoeveel tijd en geld moet je investeren in opleiding en ontwikkeling? “Dat verschilt echt per vakgebied. Zit je in de financiële sector dan móét je investeren. Iedere fiscaal adviseur moet minstens zoveel PE-punten moet halen. Daar zijn knetterharde eisen voor. Voor de zelfstandige metselaar geldt dat niet. Zij kunnen kijken naar de cao’s van hun branche. Dan weet hij in ieder geval wat een realistische inschatting is om zijn vakgebied bij te houden.”

Hoe kies je?

“Het leuke is: als je begint met cursussen volgen en die vervolgens gaat gebruiken, ontwikkel je voor jezelf criteria: dit is belangrijk voor mij, dit past bij mij. Om mijn onderzoeksvaardigheden verder te verbeteren, heb ik heel bewust gekozen voor een internationale opleiding. Zo kan ik mijn onderzoeksvaardigheden verbeteren, mijn internationale netwerk vergroten en tegelijk mijn Engels verbreden. Ik werk aan drie vaardigheden tegelijk.” 

Voor wie dat opleiden alsmaar uitstelt. “De wereld staat niet stil. Als zzp’er kun je je ontwikkelen op ondernemersgebied of op je vakgebied. Ga iets doen. Het maakt niet uit of het een grote of kleine cursus is. Een betaalde of eentje die gratis is. Door jezelf te ontwikkelen en de nieuwe kennis te koppelen aan wat je al weet, kom je altijd een stapje verder. En door allemaal kleine stapjes te zetten wordt die grote stap daarna ook een kleine stap.”

Wat doe jij voor je eigen ontwikkeling? - 21 september 2021
Beluister de uitzending