Tweede kans

Tweede kans

Een tweede kans, is dat iets wat iedereen verdient? Een graag geziene gast bij BNR, Jaap Koelewijn, raakte op het gebied van werk, alles kwijt. Toen bleek dat hij in zee was gegaan met oud-criminelen. Naar eigen zeggen omdat hij vindt dat iedereen een tweede kans verdient. In deze BNR werkverkenners willen we kijken hoe bont je het op je werk kan maken. Zijn er fouten die je wel mag maken?

Remko van der Drift is directeur van Instituut voor Faalkunde. Zij geven workshops, trainingen en schrijven boeken over falen. Hij heeft een schema met 4 soorten fouten die variëren op de as leervermogen en risico’s.

Categorie 1. “Slordigheidsfouten. Leer je niet zoveel van met weinig risico’s. Fouten als: een reply all mail sturen naar de hele afdeling.”

Categorie 2. “Grote gevolgen fouten. Leer je niet zoveel van maar heeft grote gevolgen. Zoals een fout in een operatiekamer.”

Categorie 3. “‘Ohja’ fouten. Leer je veel van, maar hebben weinig risico. Bijvoorbeeld als je je collega’s vraagt om feedback en je krijgt een goede tip, waar je werk van verbeterd.”

Categorie 4. “Probeerfouten. Leer je veel van, maar brengen veel risico met zich mee. Wanneer je je uitdaagt om iets nieuws te doen. Bijvoorbeeld in een presentatie gaan improviseren.”

Er zijn dus fouten die je wel moet opzoeken om iets van te kunnen leren. Hanneke Bennaars is universitair hoofddocent arbeidsrecht bij de Universiteit Leiden. Is er juridisch iets te zeggen over welke fouten je wel of niet mag maken? “Jazeker, het meest bekende is het maken van fouten in je werk. Zoals het functioneren en dat je daar op aangesproken moet worden. Net als bij het ontslagrecht: je moet veel fouten maken voordat je ontslagen mag worden. Je hebt ook fouten die niet met je functioneren op je werk te maken hebben maar met wat je naast je werk doet. Bijvoorbeeld iemand in een publieke functie van een slachterij die naast zijn werk voorvechter is voor stichting Wakker dier. Niet fout, maar ook niet helemaal kloppend.”

Maar er zijn categorieën waar je door 1 fout wel ontslagen mag worden: “Dat zijn fouten in de categorie gedragsfouten. Zoals iemand in elkaar slaan. Fouten in je functioneren waardoor er heel veel schade is maar dat moet met opzet gedaan zijn. Een interessante is de fout waarbij het niet eens de fout van de werknemer zelf is. Dat is de situatie van een vrouw die crèche leidster is bij een dagopvang. Niet zij zelf maar haar broer verkeerd in het crimineel circuit. Daardoor kwam politie op de stoep te staan bij de crèche om haar te waarschuwen dat haar leven in gevaar is. De crèche mag haar ontslaan omdat het niet verantwoord was haar daar te laten werken, ondanks dat zij niet fout was.”

Joost Röselaers, predikant van Vrijburg, Amsterdam. “De basis van het christelijk geloof is voor mij vergeving. Dus ja, ik geloof dat iedereen een tweede kans verdient. Dan is het de vraag of hij dat op alle gebieden dat verdient. Iemand die regelmatig gefraudeerd heeft als bankier, hoeft niet weer bankier te worden. Maar als mens verdient iedereen een tweede kans. Ik las het interview met Jaap Koelewijn in het FD, en heb hem een mail gestuurd. Ik zei dat ik heel mooi vond dat hij het vanuit zijn geloof probeert als vergeving te vertalen en iemand een tweede kans biedt. Hij is misschien met verkeerde mensen in zee gegaan maar ik twijfel geen moment aan zijn integriteit.”

De gasten zijn het er over eens: vrijwel iedereen verdient een tweede kans. Soms moet er eerst een straf worden uitgezeten en vaak helpt het om er open over te zijn. Als samenleving en op de werkvloer kunnen we nog wel het een ander doen om een klimaat te creëren dat minder veroordelend is en de veilig beidt om dingen te proberen die fout kunnen gaan. Hoe die tweede kans er uit moet zijn, is niet zo makkelijk te zeggen. Moet je iemand die de fout is in gegaan weer in de verleiding brengen om hetzelfde te doen? De boodschap die ik bij alle 3 de gasten hoor: oordeel niet te snel over een ander, want niemand is zonder fouten. Je hoopt bij je eigen fouten ook dat je omgeving vergevingsgezind is.

Tweede kans - 20 oktober 2020
Beluister de uitzending