Racisme op de werkvloer

Racisme op de werkvloer

Joh, dat was toch een grapje, trek het je niet zo aan. Maarja, als je iedere keer op je culturele achtergrond wordt aangesproken, en een achterstand houdt op de arbeidsmarkt, houdt het toch wel een keertje op. En wil je het niet langer langs je heen laten gaan. In deze uitzending willen we een idee krijgen van racisme en discriminatie op de werkvloer. Hoe vaak en hoe komt het voor?

Het probleem

Gregor Walz is onderzoeker bij Verwonderzoek, een onderzoeksbureau in Den Haag en doet veel onderzoek naar discriminatie en arbeidsmarktdiscriminatie. “Zowel sollicitaties als op de werkvloer is goed voor een kwart van de discriminatiemeldingen. Het is de grootste categorie als je kijkt naar de maatschappelijke gebieden waarop discriminatie plaatsvindt. We moeten constateren dat er een probleem is. En dat we daar verantwoordelijk voor zijn om er iets aan te doen.”

Ismintha Waldring is socioloog aan de VU in Amsterdam en doet onderzoek naar discriminatie in organisaties. “Ik denk dat we bewuster zijn geworden, omdat er heel veel aandacht voor is. Maar tegelijkertijd zien we dat ondanks dat er stappen worden gezet, er nog steeds achterstelling is.” Nu zijn er meerdere manier van discriminatie, en op veel momenten zijn mensen zich er niet eens bewust van dat ze discrimineren. “Maar dat wil niet zeggen dat de effecten op iemand die gediscrimineerd wordt minder zijn.”

Comfortabel worden met het oncomfortabele

Terence Guiamo is hoofd diversiteit en inclusie bij PWC en werkt al een aantal jaar hard aan de bewustwording bij bedrijven van het potentieel van een diverse werkvloer. “Voordat de demonstraties begonnen, waren discriminatie en racisme een beetje verboden woorden. Hierdoor stop je het probleem weg. We moeten meer comfortabel worden met het oncomfortabel zijn: we moeten het gesprek aangaan. In gesprek gaan over al die oncomfortabele dingen waar we niet zo makkelijk over praten.”

Maar hoe kan je zelfbewuster worden van hoe een grap of een vraag over komt? En hoe kan je als de ander bent die het ondergaat, laten weten dat er een grens wordt overschreden? Terence Guiamo schetst een sterk voorbeeld. Hij kreeg de vraag of hij afgaf als mensen hem aanraakte. Hoe ging hij daarmee om? “Tot 3 weken geleden lachte ik het gewoon weg. Want ik vond het lastig om die confrontatie aan te gaan. Ik probeerde mezelf eigenlijk een beetje te beschermen. Maar ik heb de afgelopen 3 weken gemerkt hoe effectief het is als je vanuit je hart spreekt en je laat horen. Anders groeit het door.“

De werkgever

Alles staat en valt bij de veilige werkomgeving. En daar ligt een taak voor de werkgevers en de leidinggevende. “Een leidinggevende heeft een bepalende invloed op wat wel en niet geaccepteerd wordt. Dat is hun verantwoordelijkheid en het is zelfs wettelijk vastgelegd dat ze ingrijpen.” Aldus Gregor Walz. Maar welke maatregelen kan een werkgever treffen? “Dat begint bij de werving en selectie. Het objectiveren van het proces. Daarnaast heeft een organisatie op de werkvloer overal aanknopingspunten in het personeelsbeleid, het beoordelingsbeleid en trainingsbeleid waarin inclusie en interculturele communicatie terug kan komen. Als onderneming kan je dat duidelijk uitstralen.”

Ismintha Waldring gaat terug naar het standpunt van Terence Guiamo over in discussie met elkaar gaan. “Ik denk dat je een cultuur op de werkvloer moet hebben waar je dingen bespreekbaar kan maken. Waar je fouten mag maken die niet worden weggemoffeld.”

Racisme op de werkvloer - 7 juli 2020
Beluister de uitzending