Brainnet is onderdeel van PRO Unlimited. Klik hier voor meer informatie

Moeten we flexibeler gaan werken?

Moeten we flexibeler gaan werken?

Veertig uur werken en toch drie dagen weekend. In België zet het kabinet vol in op de flexibele werkweek. Wat levert dat precies op? En zouden we dat in Nederland mogelijk moeten maken? Rens de Jong bespreekt in BNR Werkverkenners met:

  • Anne Megens, coördinator beleid van werkgeversvereniging AWVN. 
  • Hanneke Bennaars, universitair hoofddocent arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam.
  • Daan Dohmen, oprichter en ceo van zorgstart-up Luscii, een bedrijf dat werknemers op vrijdag vrij geeft, met behoud van salaris. 


In België zet het kabinet vol in op de flexibele werkweek en heeft het onlangs mogelijk gemaakt om 40 uur te werken in vier dagen. Zouden we dat in Nederland ook mogelijk moeten maken?

Wat is het voordeel van flexibel werken?

De werknemer krijgt meer flexibiliteit om zijn eigen tijd en werk in te delen. Dit geeft medewerkers rust en de gelegenheid om zich zelf te ontwikkelen. Bedrijven die dit principe al hebben ingevoerd geven aan dat de medewerkers gelukkiger zijn en in de productiviteit gelijk blijft en soms zelfs omhoog gaat. Voor werkgevers geldt dat zij door het invoeren van een flexibele werkweek aantrekkelijker worden als werkgever. Met de huidige krapte op de arbeidsmarkt is dat geen overbodige luxe. Als werkgever geef je vertrouwen aan je werknemers in ruil voor verantwoordelijkheid. Onderzoek wijst uit dat meer mensen langer willen werken als er meer flexibiliteit is. 7 op de 10 vrouwen geeft aan dat zij meer uren willen werken als de omstandigheden beter zijn. Benadrukt wordt dat het hierbij wel gaat om een totaalpakket van maatregelen en niet alleen om een flexibele werkweek. Zo moet bijvoorbeeld de kinderopvang goed geregeld en betaalbaar zijn en moet meer werken ook in de portemonnee te merken zijn.

Wat zijn de randvoorwaarden voor flexibel werken?
Er moeten duidelijke kaders zijn wat er van de werknemers wordt verwacht. Als werkgever moet je ook kritisch kijken naar je werkprocessen en de manier waarop het werk is ingericht. Daan Dohmen, oprichter van Luscii, geeft aan dat de focus moet liggen op beschrijven wat we niet doen en niet op wat we wel doen. Bij Luscii wordt gewerkt op basis van een strategieplan van een half A4, waarin de normen en waarden van het bedrijf zijn aangegeven. Elke medewerker heeft een rol met een daarbij behorend doel. Belangrijk is dat dat doel wordt behaald en niet de manier waarop of de hoeveelheid uren die daarvoor nodig zijn.

Hoe is het in Nederland geregeld?
De gemiddelde arbeidsduur per week is in Nederland al één van de laagste van Europa. Anne Megens, coördinator beleid van werkgeversvereniging AWVN is er dan ook geen voorstander van om deze structureel verder omlaag te brengen. Zij ziet de flexibele werkweek echter wel als een oplossing om meer mensen aan het werk te krijgen. De insteek is om de krapte op de arbeidsmarkt tegen te gaan door mensen meer uren te laten werken en niet minder. Hanneke Bennaars, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam voegt toe dat in de Nederlandse wet weinig is vastgelegd over arbeidsduur. Er is wel een maximum aantal uren per periode vastgelegd in de wet. Deze regelingen zijn echter niet van toepassing als je drie keer het minimumloon verdiend. Dan mag je werken zoveel als je wilt. Wel zijn er in sommige CAO’s afspraken gemaakt over arbeidsduur en start- en eindtijden. Als er een arbeidstijdenregeling is opgenomen in de CAO en je wilt deze veranderen, dan heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht en moet het dus eerst langs de OR. Dit geldt niet als de werkgever afspraken maakt met individuele werknemers. Anne Megens geeft aan dat het belangrijk is om te kijken welke gewoontes uit noodzaak zijn geboren en welke gewoontes er in de loop van de tijd zijn ingeslopen.

Is flexibel werken voor iedereen geschikt?
Het antwoord hierop is nee. Niet iedereen vindt het fijn om iedere week te moeten bepalen hoeveel uur hij deze week werkt en op welke dagen. Ook functioneert niet iedere werknemers optimaal als er veel flexibiliteit is. Daarnaast is flexibel werken niet voor alle sectoren toepasbaar. Denk bijvoorbeeld aan een 24-uurs productiebedrijf waar in ploegendiensten van 8 uur wordt gewerkt. Daar is het erg lastig als bepaalde medewerkers ineens tien uur per dag willen werken.

Advies om te starten met flexibel werken
Vraag aan je huidige medewerkers of zij nog blij zijn met de huidige afspraken? Vraag hen ook of bereid zouden zijn om meer te werken in ruil voor flexibiliteit. Ga vervolgens het gesprek aan wat daarvoor nodig is.

Moeten we flexibeler gaan werken? - 16 maart 2022
Beluister de uitzending