Luisteren

Luisteren

Hoe goed zijn wij in luisteren? We denken vaak dat we er erg goed in zijn, maar toch is dat meestal niet het geval. Met de coronacrisis is er nog een uitdaging bijgekomen: luisteren via een scherm. Wat zit ons in de weg om te luisteren en hoe kan je het leren?

Horen en luisteren

De eerste vraag die in deze aflevering wordt besproken, is waarom we het zo belangrijk vinden om gehoord te worden. “Luisteren is belangrijk omdat het van essentieel belang is voor mensen. Wij willen gehoord worden. Als wij gehoord worden voelen we ons veilig en hebben we contact met onszelf en met andere mensen. Zo komen we in verbinding met elkaar.” Aldus Victor Pierau, auteur van het boek ‘Leiderschap in luisteren’.

Er zit ook een verschil in horen en luisteren. Een knal kan je horen. Om te snappen wat er wordt bedoeld moet je luisteren. “Als je een gesprek hebt met iemand kan je redelijk nagaan of iemand iets laat binnenkomen of dat iemand daadwerkelijk luistert.” Aldus Erica Meijerman, partner bij OrganisatieLuisteraars. “Ik vind altijd dat als ik met mensen in gesprek ben en ze gaan me bijvoorbeeld advies geven nadat ik drie zinnen heb uitgesproken, ben je niet echt naar me aan het luisteren. Dan hoor je me wel, maar wat je doet is het eigenlijk vertalen naar hoe je zelf denkt over hoe het zou moeten.”

Leiding geven en luisteren

Harry Garretsen is hoogleraar Internationale Economie en Bedrijfskunde aan de RUG en leidt een onderzoekscentrum op het gebied van leiderschap, management en economie. Uit zijn onderzoek blijkt dat veel leidinggevende zelf wel vinden dat ze goed luisteren, maar dat de mening van de medewerkers daarover vaak verschilt. Toch is luisteren belangrijk voor beide partijen. “Het heeft verschillende functies. Voor de leidinggevende is het nodig om beter te kunnen presteren. Uit onderzoek is ook gebleken dat uit het perspectief van de medewerker de tevredenheid over je werk heel erg afhankelijk is van of je je serieus genomen voelt door je leidinggevende.”

Coronacrisis

Het blijkt dat tijdens een crisis leidinggevende minder naar hun werknemers gaan luisteren en zich meer directief gaan opstellen. “Het bijzondere van de coronacrisis is dat we met zijn allen thuis moesten werken. En dat thuiswerken zorgt voor de noodzaak om wel te gaan luisteren, want letterlijk en figuurlijk komen werkgevers en werknemers op afstand. Ook al zou je directief willen zijn, je kunt het niet omdat je werknemers niet meer in hetzelfde gebouw zitten. Dan moet je ze wel meer ruimte en autonomie geven. En dat vinden leidinggevende lastig.” Vertelt Harry Garretsen.

Leren luisteren

Het goede nieuws is dat we kunnen leren luisteren. Wat we niet moeten doen is zeggen ‘dat heb ik ook’. Aldus Erica Meijerman. “Je slaat het gesprek stil. Op het moment dat ik jou iets vertel en jij zegt: oh, ja dat heb ik ook meegemaakt. Dat neemt bij de meeste mensen de behoefte af om duidelijk te maken wat er nu zo naargeestig of ontzettend mooi was. Je kaapt mijn verhaal.” Tegenwoordig weet Erica Meijerman dat ze vooral de praatpaal is en stelt ze de vraag: Wat is nu je vraag aan mij? Wil je een oplossing of wil je dat ik even naar je luister?.

Volgens Victor Pierau moet je volledig je eigen context loslaten. “Het is geen meditatieoefening maar een visualisatie waarin we mensen brengen waarin ze heel gemakkelijk ontdekken dat hun gedachten stil kunnen zijn. En dat ervaren is al zo belangrijk. Dat kan je trainen.”

Kortom: luisteren is een kunst. Niet iedereen kan het, maar we kunnen het wel leren.

Luisteren - 12 januari 2021
Beluister de uitzending