Het nieuwe regeerakkoord: dit zijn de voornemens van het kabinet rondom de arbeidsmarkt

Het nieuwe regeerakkoord: dit zijn de voornemens van het kabinet rondom de arbeidsmarkt

Op 15 december 2021 is een regeerakkoord gepresenteerd voor de periode tot de volgende verkiezingen (2025). Wat betekent dit voor de arbeidsmarkt? Jasper Commandeur zocht het vanuit Brainnet uit en vat het samen in een vijftal doelen.

1. De arbeidsmarkt wordt ingericht volgens de leidraden van de SER en Borstlap
De adviezen van de SER en de Commissie Regulering van Werk (Borstlap) zullen de leidraad zijn voor de inrichting van de arbeidsmarkt. Gelet op de tekst van het akkoord en de inhoud van deze adviezen, zijn dan de volgende maatregelen te verwachten:

  • Er komen nieuwe regels voor oproep-, uitzend- en tijdelijke arbeidsovereenkomsten. Rekening houdend met de door het kabinet ontvangen adviezen kan dat betekenen dat: 
  • met oproepkrachten een minimum aantal uur per kwartaal moet worden afgesproken. 
  • voor uitzendcontracten -bovenop de bestaande cao-afspraken- wettelijk bepaald kan worden dat fase B (ABU) of fase 3 (NBBU) maximaal twee jaar wordt.
  • voor andere arbeidsovereenkomsten een werkgever nog steeds maximaal drie arbeidsovereenkomsten in een periode van drie jaar kan afsluiten maar dat het voor deze regel niet meer uitmaakt op welk moment in het verleden voor dezelfde werkgever is gewerkt.   
  • Het minimumloon wordt vastgesteld op basis van een 36-urige werkweek en stapsgewijs verhoogd met 7,5% (NB: werkt niet door naar AOW-uitkeringen).
  • Voor het MKB komt er een lastenverlichting via de loondoorbetaling bij ziekte van € 300 mln. Voor alle werkgevers geldt dat de re-integratie inspanningen in het tweede jaar van loondoorbetaling gericht zullen zijn op re-integreren bij een andere werkgever.
  • Voor het MKB wordt het makkelijker gemaakt om mensen in dienst te nemen en te houden.
  • Meer mensen worden van werk naar werk of van uitkering naar werk begeleid. Onder meer voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en arbeidsongeschikten. Daarnaast komen er meer beschutte werkplekken.
  • Permanente scholing gaat bevorderd worden met een (financierings-) systeem van leerrechten.
  • In stappen gaat de overheid de vergoeding van de kinderopvang voor werkende ouders met kinderen tot 12 jaar verhogen naar 95% en direct betalen aan de opvanginstelling. 
  • Een budget neutrale deeltijd-WW wordt uitgewerkt in overleg met de sociale partners. 

  
2. Opdrachten en stimulering zijn alleen voor echte zelfstandigen (o.a. zzp)
De publiekrechtelijke handhaving van schijnzelfstandigheid wordt verbeterd als het vermoeden bestaat dat in een arbeidsverhouding werknemerschap eigenlijk verplicht is. Wie vooraf wil weten of een opdracht als zelfstandige mag worden uitgevoerd, kan gebruik maken van een webmodule. Deze webmodule wil de coalitie verder ontwikkelen. 
Echte zelfstandigen worden ondersteund en ondernemerschap wordt gestimuleerd. De zelfstandigenaftrek wordt echter nog sneller afgebouwd naar € 1.200 in 2030, bij gelijktijdige compensatie via de verhoging van de arbeidskorting (was € 3.240 in 2036). 

3. Inclusiviteit op de arbeidsmarkt blijft een speerpunt
Voor organisaties die zich schuldig maken aan racisme en discriminatie komen er boetes. Daarnaast worden deze organisaties uitgesloten van overheidssubsidies en bij de gunning van opdrachten. Uitzendbureaus worden verplicht om een melding te doen bij discriminerende verzoeken. 
Zelf gaat de overheid aan de slag met de mogelijkheden van anoniem solliciteren en ‘open hiring’.

4. Aanbevelingen Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten worden uitgevoerd
De aanbevelingen van de Commissie Roemer worden uitgevoerd. Deze commissie heeft onder meer geadviseerd om:

  • een certificering voor uitzendbureaus in te voeren.een boete op te leggen aan inleners die gebruik maken van niet-gecertificeerde uitzendbureaus.
  • een bestuursverbod in te voeren voor malafide bestuurders van uitzendbureaus.
  • de basisregistratie persoonsgegevens en de registratie van niet-ingezetenen aan te passen.
  • meer aandacht te geven aan de kwaliteit van de huisvesting van arbeidsmigranten.
  • huur- en zorgcontracten van arbeidsmigranten niet meer afhankelijk te laten zijn van de arbeidsovereenkomst.
  • de handhaving door toezichthouders en handhavende instanties te verbeteren.

5. Het pensioenakkoord wordt uitgevoerd
De coalitie wil het pensioenakkoord uitvoeren. Voor alle zelfstandigen komt er een arbeidsongeschiktheidsverzekering. 

Beschouwing Brainnet: meeste maatregelen geen verrassing, keuze webmodule opvallend

De afspraak om de webmodule verder te ontwikkelen valt op. Op dit moment is deze online ‘tool’ nog niet af en onvoldoende werkbaar. In ieder geval niet voor de ongeveer 300.000 zzp’ers die via een intermediair werken. Daar zal nog veel aandacht aan besteed moeten worden. Een werkbaar hulpmiddel waarmee gemakkelijk rechtszekerheid over een juridische kwalificatie verkregen kan worden, is natuurlijk welkom maar nu lijkt het alsof de coalitie zich niet realiseert dat voor een echte oplossing een wetswijziging nodig is. De Belastingdienst heeft er al op gewezen dat effectieve handhaving op schijnzelfstandigheid niet mogelijk is, zonder wijziging van onderliggende de wet- en regelgeving. En zonder wetswijziging zal het ook heel moeilijk worden om vast te stellen wie dan precies de zelfstandigen zijn, voor wie er een arbeidsongeschiktheidsverzekering moet komen. Dit is een onderwerp waar de Belastingdienst bij uitvoeringstoetsen nog maar een keer op moet wijzen. Toegezegd is dat er meer aandacht zal zijn voor uitvoeringstoetsen door uitvoerende instanties, dus de kans is groter geworden dat de nieuwe bewindspersoon (uiteindelijk toch) wat met de wet- en regelgeving op dit onderwerp zal willen doen.

Advies Commissie Borstlap blijft op tafel
Verder zullen de meeste andere maatregelen geen verrassing meer zijn voor wie het nieuws een beetje heeft gevolgd. Bij het in ontvangst nemen van het rapport, begin 2020, merkte de aftredende minister op dat het advies van de Commissie Borstlap niet in de onderste la zou belanden. Hij heeft woord gehouden. Is het niet als minister, dan in de rol van informateur. Nu is het de beurt aan een nieuwe bewindspersoon om alle voorzetten van zijn of haar voorganger in het doel te schieten. Wij wensen hem of haar daar vast veel geluk en wijsheid bij, wie deze schone taak ook op zich gaat nemen.